Hà Nội, ngày 18-11-2017

Hạng mục Khuê Văn Các và giếng Thiên Quang đang xuống cấp, chờ được tu bổ, tôn tạo.

Hướng tới sự phát triển bền vững

16/04/2017 07:12 | 0
(HNM) - “Quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám” (quy hoạch) vừa được Thủ tướng Chính phủ đồng ý về chủ trương. Các cơ quan chức năng đang bắt tay thực hiện những phần việc đầu tiên của công tác này nhằm tạo điều kiện cho di tích được quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị theo hướng bền vững.

Khắc phục tình trạng tu bổ chắp vá

Tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong những ngày gần đây, không ít du khách ngỡ ngàng khi thấy một số hạng mục của di tích đã và đang xuống cấp nghiêm trọng. Xung quanh hạng mục Khuê Văn Các, giếng Thiên Quang có hàng rào bảo vệ tạm thời kèm theo thông báo “Khu vực đang trong quá trình kiểm tra, đề nghị không đến gần”. Quan sát từ xa, du khách cũng có thể nhận thấy một phần chân móng tường lan can bao quanh giếng Thiên Quang đang bị sụt lún. Khuê Văn Các có dấu hiệu xuống cấp ở sàn và mái. Một số bia tiến sĩ bị bong, nứt phần mai rùa…

Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, Giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, tình trạng sụt lún ở phần móng giếng Thiên Quang nếu không được xử lý kịp thời sẽ làm cho hệ thống tường lan can bao quanh sụp đổ, gây nguy hiểm cho khách tham quan và ảnh hưởng nghiêm trọng đến mỹ quan khu di tích. Để bảo đảm an toàn, Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phải đặt hàng rào bảo vệ tạm thời, đồng thời xin chủ trương tu bổ cấp thiết đối với khu vực giếng Thiên Quang. Chủ trương này đã được UBND TP Hà Nội đồng ý và giao Sở VH-TT Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành chức năng đề xuất phương án xử lý. Do đó, hạng mục giếng Thiên Quang sẽ được tu bổ cấp thiết trong thời gian tới.

Đối với hạng mục Khuê Văn Các, ông Lê Thành Vinh (nguyên Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích) cho rằng, các thành phần, cấu kiện, kiến trúc, hoa văn của di tích còn tương đối nguyên vẹn, hình ảnh, tư liệu về di tích rất nhiều nên không khó để thực hiện việc tu bổ, tôn tạo. Với sự phát triển của khoa học, công nghệ như hiện nay, 82 bia tiến sĩ hoàn toàn có thể được bảo tồn, phát huy giá trị bằng các biện pháp khoa học mà không làm ảnh hưởng tới yếu tố gốc.

Trên thực tế, di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn được UBND TP Hà Nội và các cơ quan chức năng quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị. Song, với đặc thù "di tích chồng di tích", mọi phần việc liên quan tới di tích đều cần được tiến hành cẩn trọng, khoa học. Sau khi Văn Miếu - Quốc Tử Giám được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di tích càng đòi hỏi sự chặt chẽ hơn, bắt đầu từ khâu quy hoạch. “Quy hoạch tổng thể sẽ định hướng cho công tác quản lý, bảo tồn di tích một cách toàn diện. Việc nào cần thực hiện trước, việc nào thực hiện sau sẽ được xác định rõ ràng. Tình trạng tu bổ mang tính giải quyết tình thế, chắp vá sẽ được khắc phục", ông Lê Xuân Kiêu nói.

Liên kết phát triển du lịch

Song song với sự xuống cấp của một số hạng mục công trình, các dịch vụ du lịch trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng chưa đáp ứng được nhu cầu của khách tham quan. Theo đánh giá của các chuyên gia thuộc Dự án hợp tác phát triển đô thị Hà Nội - Ile - de - Prance (IMV), nhà Tiền Đường ở khu Thái Học và hai dãy Tả Vu, Hữu Vu ở khu Bái Đường có quá nhiều gian hàng, trong khi di tích đang thiếu không gian thư giãn dành cho du khách. Sự gắn kết giữa khu vực nội tự của Văn Miếu với Vườn Giám và Hồ Văn, giữa Văn Miếu - Quốc Tử Giám với các điểm tham quan xung quanh chưa chặt chẽ. Các sự kiện liên quan đến di tích chưa được tổ chức thường xuyên… Điều đó lý giải vì sao lượng khách đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám rất đông nhưng thời gian tham quan di tích ngắn. Nhiều giá trị lịch sử, văn hóa hấp dẫn của di tích chưa được quảng bá, giới thiệu rộng rãi.

IMV khuyến nghị quy hoạch đoạn phố Quốc Tử Giám qua Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian đi bộ; cải thiện vỉa hè, lối sang đường dành cho người đi bộ; sắp xếp lại các điểm đỗ, bãi gửi xe nhằm kết nối 3 phân khu: Văn Miếu - Vườn Giám - Hồ Văn thành một quần thể thống nhất. Phía bên trong di tích cần được bổ sung các hoạt động, dịch vụ liên quan mật thiết đến di tích…

Về vấn đề này, ông Lê Xuân Kiêu cho biết, trong quá trình xây dựng quy hoạch, Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ phối hợp với các nhà khoa học nghiên cứu đưa khu vực Vườn Giám thành khu dịch vụ và khu tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường xuyên. Hồ Văn sẽ được cải tạo, nâng cấp và bổ sung một số công trình, hạng mục phù hợp với chức năng vốn có. Cổng vào Hồ Văn sẽ được đề xuất chỉnh sửa cho hài hòa với cổng chính của Văn Miếu. Ngoài ra, Trung tâm hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã có những cuộc thảo luận nhằm đưa ra các giải pháp liên kết phát triển du lịch. “Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hiện lưu giữ nhiều tác phẩm phản ánh nét đẹp và chiều sâu văn hóa của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nếu có sự gắn kết chặt chẽ giữa hai điểm đến, các giá trị lịch sử, văn hóa của Thăng Long - Hà Nội sẽ được quảng bá và lan tỏa rộng rãi”, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh khẳng định.

Phân tích những vấn đề nói trên để thấy rằng, việc xây dựng quy hoạch tổng thể đối với khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là điều quan trọng, giúp tạo điều kiện cho di tích được quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị theo hướng bền vững.
Minh Ngọc
Bình luận
  • Chọn ngày:
  • /
  • /